Φεβρουάριος 2016

Επιδημιολογία της λιστερίωσης στην Ελλάδα

Στο γένος Listeria συμπεριλαμβάνονται 17 είδη, από τα οποία το L. monocytogenes είναι παθογόνο για τον άνθρωπο, ενώ τα L. monocytogenes και L. ivanovii συνιστούν παθογόνα των ζώων.

Η L. monocytogenes παρουσιάζει ευρεία διασπορά στη φύση και επομένως χαμηλοί πληθυσμοί της ανευρίσκονται ενίοτε σε νωπά τρόφιμα ζωικής ή φυτικής προέλευσης ή και στο περιβάλλον μονάδων επεξεργασίας τροφίμων.

Η L. monocytogenes διαθέτει πολύπλοκους φυσιολογικούς μηχανισμούς προσαρμογής σε καταστάσεις stress, με την ικανότητα του παθογόνου να προσαρμόζεται και να πολλαπλασιάζεται σε θερμοκρασίες ψύξης να συνιστά το σημαντικότερο πρόβλημα για τη βιομηχανία τροφίμων. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 2073/2005, οι πληθυσμοί του παθογόνου σε έτοιμα-προς-κατανάλωση (ΕΠΚ) τρόφιμα δεν πρέπει να ξεπερνούν τα 100 CFU/γρ. καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους στο λιανεμπόριο.

Η μετάδοση της L. monocytogenes στον άνθρωπο είναι τροφιμογενής και συνήθως οφείλεται στην κατανάλωση (μεταπαστεριωτικά) επιμολυσμένων ΕΠΚ τροφίμων (ζωικής ή φυτικής προέλευσης) που συντηρούνται επί μακρόν υπό ψύξη και υποστηρίζουν την ανάπτυξη του παθογόνου. Η μετάδοση της νόσου στα κατοικίδια μηρυκαστικά γίνεται κυρίως μέσω της κατανάλωσης κακής ποιότητας (pH > 5,5) ενσιρώματος.

Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα από τους Οργανισμούς EFSA/ECDC, η επίπτωση της λιστερίωσης στον άνθρωπο στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάζει ανοδική τάση την τελευταία πενταετία. To 2014, 27 κράτη-μέλη δήλωσαν 2161 επιβεβαιωμένα περιστατικά λιστερίωσης στον άνθρωπο (0,52 κρούσματα ανά 100.000 πληθυσμού), επίπτωση κατά 30% αυξημένη σε σχέση με το 2013. Στα ζώα, η δήλωση απομόνωσης Listeria spp. ήταν συχνότερη στα βοοειδή, πρόβατα, αίγες, χοίρους και μόνοπλα.

Στην Ελλάδα, ο μέσος ετήσιος αριθμός δηλωθέντων κρουσμάτων λιστερίωσης στον άνθρωπο για τα έτη 2004-2014 ήταν 7,5 κρούσματα (ΤΑ:3,4) (μέση επίπτωση: 0,68/1.000.000 πληθυσμού). Την περίοδο αυτή, δε δηλώθηκε κάποια επιδημία λιστερίωσης, ενώ το 2015 δηλώθηκαν συνολικά 35 κρούσματα. Το νόσημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό και πρεπει να ενισχθυει τόσο η επιτηρησή του όσο και η προληψή του στην Ελλάδα.

Απόστολος Αγγελίδης, Κτηνίατρος, M.P.V.M., Ph.D., Επίκουρος καθηγητής Εργαστήριο Γαλακτοκομίας
Τομέας Υγιεινής και Τεχνολογίας Τροφίμων Ζωικής Προέλευσης, Τμήμα Κτηνιατρικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, Α.Π.Θ.


Περιεχόμενα:

 

Το ενημερωτικό δελτίο σε μορφή pdf.