Ιούνιος 2015

Νοσήματα που μεταδίδονται με κρότωνες

Από τους κρότωνες (τσιμπούρια) μεταδίδεται ευρεία ποικιλία παθογόνων (βακτήρια, παράσιτα, ιοί) μεταξύ των ζώων καθώς και από τα ζώα στον άνθρωπο. Η μόλυνση των κροτώνων συμβαίνει κατά τη διάρκεια ενός «γεύματος» αίματος σε ένα μολυσμένο σπονδυλωτό-ξενιστή. Φυσικοί ξενιστές αποτελούν τρωκτικά, μικρά θηλαστικά (άγριας ζωής, οικόσιτα ή παραγωγικά ζώα), πτηνά, από τα οποία μολύνονται οι κρότωνες (σε οποιοδήποτε από τα 4 στάδια ζωής τους). Ο άνθρωπος κατά κανόνα λειτουργεί ως   τυχαίος και αδιέξοδος ξενιστής στη μετάδοση. Κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες, το «επιστημονικό τοπίο» των κροτωνογενών νόσων έχει αλλάξει σημαντικά, χάρη στην πρόοδο κυρίως της μοριακής βιολογίας που συνέβαλε στην αυξημένη δυνατότητα ανίχνευσης και ταυτοποίησης, με την εισαγωγή βελτιωμένων διαγνωστικών μεθόδων, επιτρέποντας στην ιατρική κοινότητα την καλύτερη διαχείριση αυτών των αναδυόμενων νόσων. «Νέες» ή «αναδυόμενες» κροτωνογενείς νόσοι με αιτιολογικούς παράγοντες ρικέτσιες, αναπλάσματα, ερλίχιες, νέους γονότυπους σπειροχαιτών του γένους Borrelia, Babesia και ιούς έχουν αναγνωριστεί, με μια σταθερή αύξηση των ανθρώπινων κρουσμάτων. Στην Ευρώπη, τις τελευταίες δεκαετίες, καταγράφεται μια σταθερή αύξηση των κρουσμάτων κροτωνογενούς εγκεφαλίτιδας και νόσου του Lyme, ενώ «αναδύθηκαν» νέες ρικετσιώσεις και αναπλασμώσεις σε διάφορες χώρες. Από τα περίπου 20 διαφορετικά είδη Rickettsia της Ομάδας των Κηλιδωδών Πυρετών που μεταδίδονται από τους σκληρούς κρότωνες στον άνθρωπο, περίπου τα μισά κυκλοφορούν στην Ευρώπη, εκ των οποίων πολλά είδη (R. helvetica, R. massiliae, κλπ.)  έχουν πρόσφατα αναγνωριστεί ως παθογόνα για τον άνθρωπο. Η γεωγραφική κατανομή των κροτωνογενών νοσημάτων σχετίζεται με τη γεωγραφική κατανομή των κροτώνων –διαβιβαστών τους. Διάφοροι παράγοντες όπως αλλαγές στη δυναμική των πληθυσμών των κροτώνων και των θηλαστικών-ξενιστών τους και η αύξηση του αριθμού των μολυσμένων κροτώνων, οι αλλαγές στάσης και συμπεριφοράς   προς την άγρια ​​ζωή και τη φύση που οδηγούν σε αυξημένη επαφή του ανθρώπου με ενδιαιτήματα κροτώνων, οι οικολογικές και κλιματολογικές αλλαγές, τα ταξίδια και το εμπόριο αποτελούν τη βάση της αύξησης της συχνότητας ή των διακυμάνσεων των κροτωνογενών λοιμώξεων. Οι κροτωνογενείς νόσοι παραμένουν ένα αυξανόμενο πρόβλημα παγκοσμίως και φαίνεται ότι θα αποτελέσουν ένα σημαντικό πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει η Ευρώπη τα επόμενα χρόνια.

Ψαρουλάκη Άννα, Επίκουρη καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή Παν/μιο Κρήτης


Περιεχόμενα:

Το ενημερωτικό δελτίο σε μορφή pdf.