Συνετή χρήση των αντιβιοτικών στην κτηνιατρική

Η συνετή χρήση των αντιβιοτικών στην κτηνιατρική αποτελεί σημαντική παράμετρο για την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, δεδομένου ότι η υπερβολική και η μη ενδεδειγμένη χρήση τους στα ζώα συνδέεται άμεσα με την επιτάχυνση της ανάπτυξης και διασποράς ανθεκτικών παθογόνων μικροοργανισμών.

Επομένως, ο περιορισμός της χρήσης των αντιβιοτικών στην κτηνιατρική αποτελεί καίριας σημασίας άξονα της στρατηγικής της Ε.Ε. που πρέπει να εφαρμόσουν τα κράτη μέλη, ώστε να προληφθεί η περαιτέρω διάδοση της ανθεκτικότητας και να διαφυλαχθεί η ικανότητα καταπολέμησης μικροβιακών λοιμώξεων.

Στη χώρα μας εφαρμόζεται ήδη, από το 2006, ένα αυστηρό νομικό πλαίσιο, το οποίο απαιτεί τη διάθεση όλων των κτηνιατρικών φαρμάκων (και των αντιβιοτικών) να πραγματοποιείται μόνο από εγκεκριμένα σημεία (αδειοδοτημένα καταστήματα πώλησης κτηνιατρικών φαρμακευτικών προϊόντων, κτηνιατρεία και κτηνιατρικά γραφεία παραγωγικών ζώων). Η διάθεση και χρήση των αντιβιοτικών και εν γένει των κτηνιατρικών φαρμάκων στα ζώα απαιτείται να γίνεται μόνον με κτηνιατρική συνταγή, με υπευθυνότητα στο σωστό θεραπευτικό επίπεδο, μόνον όταν είναι απολύτως αναγκαίο, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και στην ενδεικνυόμενη δοσολογία.

Ειδικά η χρήση των αντιβιοτικών στα ζώα παραγωγής τροφίμων (παραγωγικά ζώα) για προφυλακτικούς λόγους ή ως αυξητικοί παράγοντες δεν επιτρέπεται.

Στις εκτροφές παραγωγικών ζώων τηρείται υποχρεωτικά «Μητρώο Φαρμακευτικής Αγωγής Εκτροφής», όπου καταγράφονται αναλυτικά όλες οι χορηγούμενες φαρμακευτικές αγωγές, όπως διάγνωση, αριθμός κτηνιατρικής συνταγής, στοιχεία κτηνιάτρου, ημερομηνία χορήγησης φαρμάκου, ονομασία και συσκευασία φαρμακευτικού προϊόντος/δραστική ουσία, δοσολογία, αριθμός ζώων ή ταυτοποίηση ζώου (όταν υπάρχει), διάρκεια θεραπείας, καθώς και ο χρόνος αναμονής.

Τα κρίσιμης σημασίας για τον άνθρωπο αντιβιοτικά, δηλαδή οι κινολόνες, φλουοροκινολόνες, κεφαλοσπορίνες γ΄ και δ΄ γενιάς, καθώς και η κολιστίνη, συστήνεται να μη χρησιμοποιούνται στην κτηνιατρική πράξη ως αντιβιοτικά πρώτης επιλογής, αλλά μόνον όταν έχει αποτύχει οποιαδήποτε άλλη θεραπεία. Η χρήση των εν λόγω αντιβιοτικών συστήνεται, επίσης, να γίνεται μόνον μετά από ταυτοποίηση του παθογόνου μικροοργανισμού και τη διενέργεια δοκιμής ευαισθησίας (αντιβιογράμματος), και να περιορίζεται μόνο στα ασθενή ζώα.

Απαιτείται συνεχής προσπάθεια ενημέρωσης, εκπαίδευσης και κατάρτισης των κτηνοτρόφων, των κτηνιάτρων και άλλων επαγγελματιών που εμπλέκονται στον τομέα της κτηνιατρικής/κτηνοτροφίας, μέσω εκπαιδευτικών ημερίδων, εγχειριδίων και ενημερωτικών φυλλαδίων για την προαγωγή της συνετής χρήσης των αντιβιοτικών στην κτηνιατρική.

Ειρήνη Καστελλάνου, Προισταμένη Τμήματος Κτηνιατρικών Φαρμάκων,
Καταλοίπων & Κτηνιατρικών Εφοδίων