Μύθοι και αλήθειες σχετικές με την υγεία στη μεταναστευτική κρίση

Η χώρα μας βρέθηκε στο επίκεντρο της μεταναστευτικής κρίσης, που ήλθε κυρίως ως αποτέλεσμα του πολέμου στη Συρία. Αρκετές συζητήσεις γίνονται ακόμη στα μέσα επικοινωνίας για τις επιπτώσεις στην υγεία και το σύντομο αυτό γράμμα έρχεται να συμβάλει στη συζήτηση αυτή.

Η Nasar Meer και η Daniela Sime στο άρθρο τους με τίτλο: «Μεταναστευτική κρίση, η απομυθοποίηση των μύθων», που δημοσιεύθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2015 [1], απευθύνθηκε στους επικρατούντες μύθους στο Ηνωμένο Βασίλειο, συμπεριλαμβανομένων των παρακάτω:

  • «Οι πρόσφυγες έρχονται για τα οφέλη, και δε συνεισφέρουν»
  • «Περισσότεροι πρόσφυγες θα προσθέσουν πίεση στις υπηρεσίες -Πώς θα αντεπεξέλθουν τα σχολεία και τα νοσοκομεία;»
  • «Οι πρόσφυγες υπονομεύουν την εθνική μας κουλτούρα, ιδιαίτερα αν είναι μουσουλμάνοι»

 

Ο Alexander Betts διερωτήθηκε και προσπάθησε να απαντήσει στη Guardian (στις 20 Σεπτεμβρίου, 2015) στο ερώτημα «κατά πόσον η σημερινή κρίση αποτελεί μια προσωρινή κορύφωση μετακίνησης ή προμηνύει μια νέα και μακροπρόθεσμη τάση» [2]. Διατηρώντας αυτήν την τελευταία υπόθεση και με βάση τις συνεχείς συγκρούσεις στη λεκάνη της ανατολικής Μεσογείου και τους πόλεμους που οδηγούν σε συνεχείς παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η κοινωνία μας πρέπει να είναι προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει μαζί με τόσα άλλα και αυτό το ανθρωπιστικό ζήτημα. Για να αντιμετωπιστεί όμως το θέμα αυτό αποτελεσματικά, οι μύθοι που εξαπλώνουν ατεκμηρίωτους φόβους και πανικό θα πρέπει να καταρριφθούν.

Έτσι, έχει γίνει πολλή συζήτηση όσον αφορά σε ποιο βαθμό μπορούν αν εξαπλωθούν ασθένειες που απειλούν την ανθρώπινη ζωή. Αληθεύει το γεγονός ότι υπάρχει κίνδυνος να αναπτυχθούν ανάμεσα στους πρόσφυγες ορισμένα νοσήματα, συμπεριλαμβανομένων του τύφου, της σοβαρής διάρροιας, της χολέρας, της ηπατίτιδας, της φυματίωσης, της πολιομυελίτιδας και της λοίμωξης από MERS-COV κορωνοϊό. Ωστόσο, η ανάπτυξη των εστιών αυτών απαιτεί και συγκεκριμένες προϋποθέσεις και συνθήκες, που καθιστούν έτσι τη δήλωση «οι πρόσφυγες είναι πηγή εστιών μόλυνσης» αναληθή στη γενίκευσή της και εγκυμονούσα δημιουργίας γενικευμένου φόβου, ακόμη και πανικού στον πληθυσμό.

Ποια όμως είναι τα βασικά μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται σε καταυλισμούς προσφύγων, ώστε να τους προστατεύσει από μολύνσεις και να εξαλείφει την πιθανότητα εμφάνισης εστιών μόλυνσης; Η απλή απάντηση στο παραπάνω ερώτημα είναι: ασφαλείς συνθήκες υγειονομικής ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένου του πόσιμου και τρέχοντος νερού και της προσφοράς τροφίμων, καθώς και επαρκείς υποδομές δημόσιας υγείας.

Υπάρχουν στοχευμένες πρωτοβουλίες ή οι παρεμβάσεις που μπορούν να αποτρέψουν την εξάπλωση μιας νόσου; Ο Τομέας του Global Migration Quarantine Accomplishment προτείνει μια πρωτοβουλία επιτήρησης για την ανάπτυξη συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης ώστε να διευκολύνεται η έγκαιρη ανίχνευση, καθώς και πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση, σχεδίαση και εφαρμογή ταχέων και στοχευμένων παρεμβάσεων για την πρόληψη της εξάπλωσης των νοσημάτων που αναφέρθηκαν παραπάνω [3].

Ολοκληρώνοντας αυτό το μικρό γράμμα παραθέτω ως επίλογο το καταληκτικό μήνυμα από ένα άρθρο σύνταξης του BMJ [4]: «Χωρίς ηθική ηγεσία από τους πολιτικούς, τα δεινά και ο θάνατος των ευάλωτων ατόμων θα παραμείνουν ντροπή για όλους μας». Ίσως έφθασε και η περίοδος για την έκδοση κατευθυντηρίων οδηγιών για τη φροντίδα υγείας μεταναστών και προσφύγων κατά το παράδειγμα των Καναδών [5].

Παραπομπές
  1. http://researchtheheadlines.org/2015/09/11the-refugee-orisis-debunking-the-myths/
  2. http://www.theguardian.com/commentisfree/2015/sep/20/migrants-refugees-asylum-seekers-21st-century-trend
  3. Division of Global Migration and Quarantive Accoimplisments (October 2012 – September 2013
  4. Abbasi K, Patel K. Godlee F. BMJ 2015;351:h4833doi
  5. Pottle et al. Evidence-based clinical guidelines for immigrants and refugees. CMAJ 2011. DOI:10.1503/cmaj.090313

 
Χρήστος Λιονής, Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας
Φροντίδας Υγείας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Κρήτης