Νέα από τη διεθνή βιβλιογραφία, Δεκέμβριος 2014

Voulgari E, Zarkotou O, Ranellou K, Karageorgopoulos DE, Vrioni G, Mamali V, Themeli-Digalaki K, Tsakris A.

Επιδημία από στελέχη Klebsiella pneumoniae που παράγουν καρβαπενεμάση OXA-48 και ανήκουν στον κλώνο ST1 στην Ελλάδα.

J Antimicrob Chemother. 2013 Jan;68(1):84-8. doi: 10.1093/jac/dks356. Epub 2012 Sep 3.

ΣΚΟΠΟΣ: Η καρβαπενεμάση OXA-48, αν και έχει απομονωθεί αρχικά σε στελέχη εντεροβακτηριακών στην Τουρκία, έχει εξαπλωθεί σταδιακά στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και της Ευρώπης. Παρά τις αναφορές σε άλλες ευρωπαϊκές περιοχές, μέχρι τώρα κανένα στέλεχος δεν είχε ανιχνευτεί στην Ελλάδα. Περιγράφουμε τα χαρακτηριστικά της πρώτης επιδημίας που προκλήθηκε από Klebsiella pneumoniae που παράγει την OXA-48 στην Ελλάδα.

ΜΕΘΟΔΟΣ: Από το Δεκέμβρη 2011 έως το Μάρτη 2012, 13 στελέχη Klebsiella pneumonia ήταν θετικά στη δοκιμασία με το τροποποιημένο Hodge test, ενώ παρέμεναν αρνητικά στον φαινοτυπικό έλεγχο για παραγωγή Μέταλλο β λακταμάσης (MBL), καθώς και για παραγωγή KPC. Τα στοιχεία των ασθενών συγκεντρώθηκαν για να εκτιμηθεί ο τρόπος μετάδοσης. Τα γονίδια αντοχής ταυτοποιήθηκαν με PCR και sequencing.

Ο μοριακός έλεγχος περιελάμβανε ακόμη έλεγχο για ompK35,ompK36 και bla(OXA-48). Πραγματοποιήθηκε πλασμιδιακός έλεγχος, δοκιμές σύζευξης, Pulse Field Gel Electrophoresis (PFGE) και multilocus sequence typing (MLST).

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Όλα τα στελέχη είχαν τα γονίδια bla(OXA-48), bla (CTX-M-15) και bla (OXA-1). Το bla (OXA-48)γονίδιο απομονώθηκε σε ένα αυτομεταφερόμενο IncL/M-type plasmid μεγέθους ~62 kb, χωρίς να φιλοξενεί άλλα γονίδια αντοχής. Το IS1999 ήταν τοποθετημένο πριν το 5’ άκρο (upstream) του bla(OXA-48) gene. Γενετικές αλλαγές των γονιδίων ompK35 και ompK36 δεν ανιχνεύτηκαν. Όλα τα στελέχη ανήκαν σε έναν μονο κλώνο κατά PFGE και η MLST τους τυποποίησε στον τυποποιητικό τύπο ST11. Όλα τα κρούσματα χαρακτηρίστηκαν ως νοσοκομειακή λοίμωξη και κανένα από αυτά δε συνδεόταν επιδημιολογικά με μετανάστευση ή ταξίδι από χώρα ενδημική.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: H αντοχή στις καρβαπενέμες λόγω παρουσίας των καρβαπενεμασών MBL και KPC είναι ενδημική στην Ελλάδα, και αυτή η αναφορά τονίζει την εξάπλωση μιας ακόμη καρβαπενεμάσης που δεν είχε ως τώρα ανιχνευτεί στην περιοχή αυτή.


Nordmann P(1), Poirel L.

The difficult-to-control spread of carbapenemase producers among Enterobacteriaceae worldwide.

Clin Microbiol Infect. 2014 Sep;20(9):821-30. doi: 10.1111/1469-0691.12719.

Η εξάπλωση των εντεροβακτηριακών που παράγουν καρβαπενεμάσες είναι πλέον παγκόσμια. Οι τρείς κύριες καρβαπενεμάσες που έχουν ταυτοποιηθεί ανήκουν σε τρεις τάξεις των β-λακταμασών και είναι οι KPC, NDM και OXA-48. Τα βακτήρια που τα φέρουν είναι για τις ΚPC η Klebsiella pneumoniae στις ΗΠΑ, Ισραήλ, Ελλάδα και Ιταλία, για τις NDM είναι είναι οι K. pneumoniae και Escherichia coli στην Ινδία και για τις OXA-48 είναι οι K. pneumoniae και Escherichia coli στη Βόρεια Αφρική και την Τουρκία. Τα βακτήρια που παράγουν KPC απομονώνονται κυρίως από νοσοκομειακά δείγματα, ενώ οι NDM και OXA-48 απομονώνονται από δείγματα τόσο νοσοκομειακά όσο και της κοινότητας. Ο περιορισμός της εξάπλωσής τους είναι ακόμη εφικτός στο νοσοκομειακό περιβάλλον και εναπόκειται στη χρήση ταχέων διαγνωστικών τεχνικών και στην αυστηρή εφαρμογή μέτρων υγιεινής.


Tacconelli E(1), Cataldo MA, Dancer SJ, De Angelis G, Falcone M, Frank U, Kahlmeter G, Pan A, Petrosillo N, Rodríguez-Baño J, Singh N, Venditti M, Yokoe DS, Cookson B; European Society of Clinical Microbiology.

ESCMID Κατευθυντήριες οδηγίες για την πρόληψη μετάδοσης των πολυανθεκτικών Gram (-) αρνητικών βακτηρίων σε νοσοκομειακούς ασθενείς.

Clin Microbiol Infect. 2014 Jan;20 Suppl 1:1-55. doi: 10.1111/1469-0691.12427.

Οι λοιμώξεις από πολυανθεκτικά Gram (-) αρνητικά βακτήρια (multidrug-resistant Gram-negative bacteria, MDR-GNB)που σχετίζονται με τους χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας αποτελούν παγκοσμίως αίτιο με τα υψηλότερα ποσοστά νοσηρότητας και θνησιμότητας.

Αυτές οι κατευθυντήριες οδηγίες είναι βασισμένες σε παγκόσμια δεδομένα (evidence-based guidelines) και είναι το αποτέλεσμα συστηματικής ανασκόπησης δημοσιευμένων μελετών για τις παρεμβάσεις πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων, οι οποίες στοχεύουν στη μείωση της μετάδοσης των πολυανθεκτικών Gram (-) βακτηρίων.

Οι συστάσεις ταξινομήθηκαν βάσει του τύπου της παρέμβασης και το είδος του παθογόνου πολυανθεκτικού Gram (-), και παρουσιάζονται ως «βασικές» πρακτικές για όλους τους χώρους άμεσης παροχής υπηρεσιών υγείας και ως «επιπλέον ειδικές προσεγγίσεις» για θεώρηση όταν υπάρχει κλινική και /ή επιδημιολογική ένδειξη συνεχιζόμενης μετάδοσης, παρά την εφαρμογή των «βασικών» πρακτικών. Το επίπεδο επάρκειας δεδομένων, και συνεπώς της ισχύος κάθε μιας σύστασης, προσδιορίστηκαν βάσει του συστήματος GRADE.

Ρεγγίνα Βώρου, Υπεύθυνη Γραφείου Στρατηγικού Σχεδιασμού και Πολιτικής ΚΕΕΛΠΝΟ