Μύθοι και αλήθειες για τη Λεπτοσπείρωση

Μύθοι Αλήθειες
Η λεπτοσπείρωση στον άνθρωπο προκαλείται μόνο από την άμεση επαφή με εκκρίματα άγριων ζώων όπως τα τρωκτικά. Πολλά είδη ζώων όπως τα βοοειδή, τα αιγοπρόβατα, τα άλογα και οι σκύλοι μπορούν να μολυνθούν από λεπτόσπειρα. Ο παθογόνος μικροοργανισμός εγκαθίσταται στα νεφρά του ζώου και απεκκρίνεται με τα ούρα και τα εκκρίματα τους. Η μετάδοση της λεπτόσπειρας γίνεται τόσο με άμεση επαφή με ούρα ή ιστούς μολυσμένου ζώου, όσο και έμμεσα με επαφή με μολυσμένο από ούρα ή εκκρίματα ζώου περιβάλλοντος.
Οι ιδιοκτήτες που έχουν εμβολιάσει τα κατοικίδια ζώα τους δεν διατρέχουν κίνδυνο να μολυνθούν από αυτά. Η έλλειψη αντιγονικής συγγένειας μεταξύ των οροτύπων της λεπτόσπειρας έχει ως αποτέλεσμα τα εμβόλια να μην προστατεύουν τα ζώα από τους ορότυπους που δεν περιλαμβάνονται σε αυτά. Επιπλέον, τα εμβόλια αποτρέπουν την εκδήλωση κλινικής νόσου, δεν αποτρέπουν όμως την εγκατάσταση της λεπτόσπειρας στα νεφρά του ζώου. Επομένως, δεν αποκλείεται η απέκκριση τόσο του ομόλογου όσο και των ετερόλογωνοροτύπων της λεπτόσπειρας από τα εμβολιασμένα ζώα.
Όλοι οι ορότυποι της λεπτόσπειρας είναι πάντοτε παθογόνοι για τον άνθρωπο. Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός οροτύπων του γένους Λεπτόσπειρα που είναι μη παθογόνοι για τον άνθρωπο. Οι ορότυποι αυτοί είναι σαπροφυτικοί, αφθονούν στο περιβάλλον δυσκολεύοντας την εργαστηριακή διάγνωση.
Τα συμπτώματα της λεπτοσπείρωσης είναι χαρακτηριστικά της νόσου και η διάγνωση με βάση αυτά είναι εύκολη. Η λεπτοσπείρωση προκαλεί ήπια ή δριμεία νόσο και εκδηλώνεται με ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων. Επομένως, πολλά από τα συμπτώματα που συνδέονται με τη λεπτοσπείρωση μπορεί να αποδοθούν και σε άλλα νοσήματα, με αποτέλεσμα την υποδιάγνωση της νόσου.
Η τυποποίηση των λεπτοσπειρών,που ανιχνεύονται σε ανθρώπους και ζώα, σε οροτύπους δεν έχει καμία πρακτική αξία. Η αναγνώριση του οροτύπου της Λεπτόσπειρας, που ευθύνεται για την πρόκληση νόσου σε ανθρώπους ή ζώα, έχει ιδιαίτερη επιδημιολογική σημασία. Στα ζώα, η επιδημιολογική εικόνα είναι ιδιαίτερα σύνθετη, καθώς η συνύπαρξη διαφόρων ειδών ζώων συνεπάγεται τη συνύπαρξη διαφόρων ζώων-δεξαμενών αλλά και τυχαίων ξενιστών, που μπορούν να οδηγήσουν σε διαφορετικές καταστάσεις νόσησης, Τα παραπάνω επιδεικνύουν την ανάγκη διαρκούς και ενδελεχούς παρακολούθησης των κυκλοφορούντων οροτύπων λεπτοσπειρών στα ζώα, τα οποία έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με τον άνθρωπο, ώστε να αποτυπώνεται με σαφήνεια, η υπάρχουσα επιδημιολογική κατάσταση, να αναγνωρίζεται έγκαιρα η κάθε νέα πιθανή πηγή μόλυνσης ανθρώπων και ζώων. Επιπρόσθετα, η προσπάθεια για ανάπτυξη και χρήση εμβολίων απαιτεί την αναγνώριση των οροτύπων ανά περίπτωση, καθώς τα εμβόλια διεγείρουν την αναοσοαπάντηση μόνο έναντι των οροτύπων που περιέχονται σε αυτά.

Χ. Μπιλλίνης, Καθηγητής Ιολογίας – Ιογενών Νοσημάτων, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας