Δράσεις Δημόσιας Υγείας

Εφαρμογή άμεσα Επιτηρούμενης Θεραπείας της Φυματίωσης στον Νομό Ηλείας

Η φυματίωση επανεμφανίζεται στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια, με τη διάδοσή της να σχετίζεται άμεσα με ειδικές ομάδες πληθυσμού (μετανάστες), την εκπαίδευση, την ανεργία, το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο και γενικά τις συνθήκες διαβίωσης του ανθρώπου (κοινωνική νόσος).

Το πρόβλημα εξάπλωσης της φυματίωσης δεν οφείλεται μόνο στην αδυναμία διάγνωσης και θεραπείας των ασθενών, αλλά και στη μη-έγκαιρη ανίχνευση και μη-αξιόπιστη καταγραφή όλων των κρουσμάτων, καθώς και στον έλεγχο της ολοκληρωμένης λήψης της αντιφυματικής αγωγής.

Στο πλαίσιο εφαρμογής αποτελεσματικών μεθόδων αποτελεσματικής θεραπείας αλλά και ελέγχου της νοσηρότητας των άμεσων επαφών, ασθενών με φυματίωση, εφαρμόστηκε μια τροποποιημένη μέθοδος Άμεσα Επιτηρούμενης Θεραπείας (M-DOT) σε ασθενείς του Νομού Ηλείας, συγκριτικά με τη μέθοδο DOTS (Directly Observed Treatment Short-course), η οποία χρησιμοποιείται στο εξωτερικό και περιλαμβάνει επιπλέον υγειονομικές και κρατικές παρεμβάσεις.

Στην εκπόνηση αυτής της εργασίας συνεργάστηκαν τα εξής τμήματα Κέντρων Υγείας- Νοσοκομείων-Πανεπιστημίων:

  • Π.Ι. Χαβαρίου-Κ.Υ. Γαστούνης
  • Πνευμονολογικό Ιατρείο ΓΝ. Πύργου
  • Εργαστήριο Μικροβιολογίας, ΠΓΝ Πατρών (Ρίον)
  • Παθολογική Κλινική, ΠΓΝ Πατρών (Ρίον)
  • Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Πατρών

Το πλήρες κείμενο της έρευνάς μας δημοσιεύθηκε πρόσφατα (Μάρτιος 2013) στο Διεθνές Ιατρικό Περιοδικό:

«Rural and Remote Health», με τίτλο: «Modified directly observed treatment for tuberculosis versus self-administered therapy: an observational study in rural Greece» διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:

http://www.rrh.org.au/articles/showarticleeuro.asp?ArticleID=2114

Περιληπτικά,

Σκοπός της εργασίας μας ήταν  η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της άμεσα επιτηρούμενης θεραπείας (DOT-Directly Observed Treatment) συγκριτικά με τη συντηρητική αντιμετώπιση ασθενών με φυματίωση αλλά και του ελέγχου της νοσηρότητας στα μέλη των οικογενειών.

Υλικό και Μέθοδος: Στη μελέτη συμμετείχαν 13 νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με φυματίωση υπό DOT στο χρονικό διάστημα 2006-2009 στο Νομό Ηλείας μαζί με 30 οικογενειακά μέλη και 41 μάρτυρες με 111 οικογενειακα μέλη, οι οποίοι αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά στο παρελθόν. Οι ασθενείς παρακολουθούνταν στο Αντιφυματικό Ιατρείο του Γ.Ν. Πύργου, σε συνεργασία με Γενικό Ιατρό, ο οποίος πραγματοποιούσε κατ΄ οίκον επισκέψεις στους ασθενείς στοπλαίσιο του DOT αλλά και στους μάρτυρες, με προσωπικές συνεντεύξεις σε όλα τα μέλη των οικογενειών και με διενέργεια Mantoux σε όσους δεν είχε προηγηθεί. Παράλληλα, γίνονταν συστάσεις για τις ενδεδειγμένες συνθήκες διαβίωσης. Η αξιολόγηση της έκβασης βασιζόταν στην εργαστηριακή εξέταση των πτυέλων, από το ίδιο Eργαστήριο (ΠΓΝ Πατρών), στο οποίο επιβεβαιώθηκε και η διάγνωση.

Αποτελέσματα: Από τους 13 ασθενείς υπό DOT, επιτυχής θεραπεία σημειώθηκε στο 84,6%, 7,7% απεβίωσαν και 7,7% χάθηκαν (ενώ κανείς δεν διέκοψε τη θεραπεία). Από τους 41 μάρτυρες, το 75,6% επιβεβαιώνει αποτελεσματική θεραπεία. Κατά τη διάγνωση του ασθενούς, Mantoux-θετικά ήταν 13,3% και αρνητικά 43,3% των μελών. Στο υπόλοιπο 43,3% που δεν είχε γίνει Mantoux λόγω μη προσέλευσης στο Νοσοκομείο/Κ.Υ., έγινε κατά την επίσκεψη κατ’ οίκον του Γενικού Ιατρού, με 7,7% να είναι θετικά. Στα μέλη των μαρτύρων κατά τη διάγνωση του νοσούντα Mantoux-θετικά ήταν 19,8%, αρνητικά 21,6% και 53,2% των μελών δεν εξετάστηκαν. Σχετικά με τη νοσηρότητα των μελών, από τις 30 άμεσες επαφές (μέλη) των ασθενών, 13,3% χρειάστηκαν χημειοπροφύλαξη, ενώ από τους 111 συγγενείς των μαρτύρων, 12,6% χρειάστηκαν χημειοπροφύλαξη και 6,3% θεραπεία.

Συμπεράσματα: Η εφαρμογή DOT σε ασθενείς με φυματίωση συμβάλλει όχι μόνο στην ολοκληρωμένη και επιτυχή θεραπεία του ασθενούς, αλλά επίσης μέσω των κατ’ οίκον επισκέψεων του Γενικού Ιατρού, στον έλεγχο της νοσηρότητας μεταξύ των μελών της οικογένειας.

Για την Ερευνητική Ομάδα
Δρ. Τσίρος Γεώργιος
Γενικός / Οικογενειακός Ιατρός
Επιμελητής Α’ Π.Ι. Χαβαρίου – Κ.Υ. Γαστούνης
Δ/νση: Αγ. Τρύφωνος 32, 27200, Αμαλιάδα
Τηλ. 6977019977, 26220-91220 (εργασία)
Φαξ: 26220-38476