Ενημέρωση σχετικά με έξαρση κρουσμάτων ηπατίτιδας Α στον πληθυσμό των τσιγγάνων, Ιανουάριος 2014

Η ηπατίτιδα Α αποτελεί ένα από τα πιο συχνά νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό [1]. Η διασπορά του νοσήματος είναι παγκόσμια και οι περιοχές χαρακτηρίζονται ως υψηλής, ενδιάμεσης, χαμηλής και πολύ χαμηλής ενδημικότητας [2]. Το επίπεδο ενδημικότητας καθορίζεται με βάση οροεπιδημιολογικές μελέτες, οι οποίες εκτιμούν το ποσοστό των ατόμων σε κάθε ηλικιακή ομάδα του πληθυσμού που έχει αποκτήσει ανοσία έναντι του ιού (μέσω νόσησης / εμβολιασμού), σύμφωνα με την παρουσία IgG anti-HAV αντισωμάτων στον ορό [3].

Τα διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα στην Ελλάδα για τα έτη 2004-2012 συνοψίζονται στο τεύχος Απριλίου 2013 του ενημερωτικού δελτίου του ΚΕΕΛΠΝΟ [4]. Από τις αρχές του 2013, έχει παρατηρηθεί στη χώρα μας αύξηση των δηλωθέντων κρουσμάτων στον πληθυσμό των τσιγγάνων. Επιδημίες και συρροές κρουσμάτων ηπατίτιδας Α έχουν αναγνωριστεί σε καταυλισμούς, κυρίως στις Περιφερειακές Ενότητες της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Η εμφάνιση των νέων κρουσμάτων συνεχίζεται το 2014 και εξακολουθεί να αφορά κυρίως τον πληθυσμό των τσιγγάνων. Παρακάτω παρατίθενται τα διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα του Τμήματος Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης για την ηπατίτιδα Α για το 2013 και το πρώτο δεκαπενθήμερο του 2014.

 

Διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα ηπατίτιδας Α, 2013 – 15 Ιανουαρίου 2014

Το 2013, δηλώθηκαν μέσω του Συστήματος Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων (ΣΥΔΝ) 164 κρούσματα ηπατίτιδας Α, 101 (61,6%) από τα οποία ήταν τσιγγάνοι, 53 αφορούσαν το γενικό πληθυσμό (32,3%), δύο (1,2%) ήταν μετανάστες, ενώ οκτώ (4,9%) σχετίζονταν με πρόσφατο ταξίδι στο εξωτερικό.

Ο αριθμός των δηλωθέντων κρουσμάτων στο γενικό πληθυσμό δεν υπερέβη τον αναμενόμενο [1] (αριθμός αναμενόμενων κρουσμάτων: 136), σύμφωνα με τα δεδομένα της περιόδου 2004-2012.

Όσον αφορά τους τσιγγάνους:

Τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο 2013 σημειώθηκε επιδημία με 16 κρούσματα στην περιοχή Ζευγολατιό στην περιφερειακή ενότητα Κορινθίας με διάμεση ηλικία κρουσμάτων 6,6 έτη (ενδοτεταρτημοριακό εύρος (ΕΕΥ): 3-8).

Τον Ιούλιο-Δεκέμβριο 2013 σημειώθηκαν εννέα κρούσματα στην Ηλιόπετρα της περιφερειακής ενότητας Ξάνθης, με διάμεση ηλικία τα 19 έτη (ΕΕΥ:17-26).

Μια τρίτη μεγαλύτερη σε έκταση επιδημία αναγνωρίστηκε μεταξύ 12 Ιουλίου και 30 Σεπτεμβρίου στο Δροσερό, επίσης στην περιφερειακή ενότητα Ξάνθης. Καταγράφηκαν 25 κρούσματα, με διάμεση ηλικία τα 6,0 έτη (ΕΕΥ: 3,6-7,0), ενώ δεν αναγνωρίστηκαν κρούσματα στο γενικό πληθυσμό της περιοχής.

 

Το Δεκέμβρη του 2013 δηλώθηκαν δύο κρούσματα ηπατίτιδας Α στην περιοχή Πηγών στη Χρυσούπολη στην περιφερειακή ενότητα Καβάλας. Στη συνέχεια, δηλώθηκαν ακόμη τέσσερα κρούσματα σε κατοίκους της ίδιας περιοχής (όλοι τσιγγάνοι).

Κρούσματα ηπατίτιδας Α αναφέρθηκαν και σε πληθυσμούς τσιγγάνων άλλων περιφερειακών ενοτήτων όπως φαίνεται στον πίνακα 1, τα οποία, όμως, ήταν σποραδικά και δε διαπιστώθηκε σύμφωνα με τα δεδομένα του ΣΥΔΝ σημαντική αύξηση στις εν λόγω περιφερειακές ενότητες.

 

Πίνακας 1. Αριθμός δηλωθέντων κρουσμάτων ηπατίτιδας Α, κατά περιφερειακή ενότητα κατοικίας στον πληθυσμό των τσιγγάνων, Σύστημα Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων, Ελλάδα, 2013.

 

Περιφερειακή ενότητα

Αριθμός δηλωθέντων κρουσμάτων

Έβρου

6

Ροδόπης

6

Καβάλας

2

Ημαθίας

1

Θεσσαλονίκης

4

Καρδίτσας

4

Λάρισας

3

Μαγνησίας

2

Τρικάλων

1

Αχαΐας

5

Βοιωτίας

1

Εύβοιας

1

Αργολίδας

1

Αττικής

5

Σύνολο

42

 

Συμπέρασμα

Μέχρι στιγμής, από τα δεδομένα του ΣΥΔΝ, προκύπτει ότι η αύξηση των κρουσμάτων ηπατίτιδας Α αφορά τον πληθυσμό των τσιγγάνων. Είναι εμφανές ότι η λήψη στοχευμένων, στους εν λόγω πληθυσμούς, μέτρων είναι επιτακτική για τον έλεγχο του φαινομένου. Επισημαίνεται η αναγκαιότητα εμβολιασμού των παιδιών και παρακολούθησης της ολοκλήρωσης του συνιστώμενου εμβολιαστικού σχήματος με τις δύο δόσεις του εμβολίου. Ένα σημαντικό πρόβλημα που έχει τονιστεί ιδιαίτερα από τις διευθύνσεις υγείας των περιφερειακών ενοτήτων είναι η έλλειψη εμβολίων ηπατίτιδας Α.

 

Βιβλιογραφία
  1. Centers for Diseases Control and Prevention (CDC). The Pink Book. Epidemiology & Prevention of Vaccine-Preventable Diseases 2012. Διαθέσιμο στο: http://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/hepa.pdf
  2. World Health Organization (WHO/CDS/CSR/EDC/2000.7). Hepatitis A. Διαθέσιμο στο: http://www.who.int/csr/disease/hepatitis/HepatitisA_whocdscsredc2000_7.pdf
  3. World Health Organization (WHO). Hepatitis A vaccines: WHO position paper. Wkly Epidemiol Rec. 2000;75:38–44.
  4. Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου. Η επιδημιολογία της ηπατίτιδας Α στην Ελλάδα. Ενημερωτικό δελτίο ΚΕΕΛΠΝΟ Απρίλιος 2013, Τεύχος 26 Διαθέσιμο στο: http://www2.keelpno.gr/blog/?p=3793 http://www.keelpno.gr/Portals/0/Newsletter/2013/E-bulletin_HCDCP_APRIL_2013.pdf

 

Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Γραφείο Τροφιμογενών Νοσημάτων



[1]         Ο αναμενόμενος αριθμός κρουσμάτων υπολογίστηκε με βάση τον τύπο μέσος αριθμός δηλωθέντων κρουσμάτων για το διάστημα 2004-2012 ± 2 τυπικές αποκλίσεις.