Συνέντευξη Γκίκα Α., Καθηγητή Παθολογίας-Λοιμώξεων Πανεπιστημίου Κρήτης

Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να σπουδάσετε γιατρός;

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για την απόφαση να επιλέξει κανείς να γίνει γιατρός. Η ιατρική σαν ανθρωπιστική επιστήμη αποτελεί μια από τις ποιο ελκυστικές επιλογές για τους νέους. Συμμετέχει επίσης η προσωπική στάση ζωής απέναντι σε πολλαπλά ερωτήματα, σε ένα συνδυασμό ηθικών, φιλοσοφικών αλλά και επαγγελματικών αναζητήσεων που τελικά καταλήγουν στην επιλογή της ιατρικής που γίνεται και τρόπος ζωής.

 

Γιατί ακολουθήσατε την ειδικότητα της παθολογίας – λοιμωξιολογίας;

Η κατάλληλη ειδικότητα είναι κατά τη γνώμη μου αυτή που ταιριάζει καλύτερα στην ψυχοσύνθεση του κάθε γιατρού και αποτελεί το καλύτερο κριτήριο για την επιλογή της. Προσωπικά, στην αρχή η ειδικότητα της παθολογίας μου προσέφερε μια ολοκληρωμένη εικόνα της ιατρικής επιστήμης. Είχα την τύχη να θητεύω σε εκλεκτούς δασκάλους της παθολογίας που μαζί με τη γνώση ενέπνεαν στους μαθητές τους με το παράδειγμα τους, την ηθική στάση την ιατρική και όχι μόνο.

Η Λοιμωξιολογία ήρθε σαν επιστέγασμα της αγωνίας για εμβάθυνση σε έναν τομέα της Ιατρικής που να εκπληρώνει και τα δικά μου κριτήρια και που η μέχρι τότε πορεία μου είχε διαμορφώσει.

Σημαντική για την επιλογή μου αυτή ήταν η συνάντηση μου με τον καθηγητή κ. Γιάννη Τσελέντη, μια σημαντική προσωπικότητα, άριστο γνώστη του αντικειμένου και ικανότατο δάσκαλο, ο οποίος με καθοδήγησε τόσο στην επιλογή της κατεύθυνσης και στην εξειδίκευση μου στις Λοιμώξεις-Μικροβιολογία που έγινε στα Νοσοκομεία Pitie-Salpetriere, Claude-Bernard αλλά και το Ινστιτούτο Pasteur του Παρισιού, όσο και στη μετέπειτα πορεία μου.

Μετά την τον επαναπατρισμό μου διεκδίκησα μια θέση Επ. Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης και ασχολήθηκα ουσιαστικά με δύο ερευνητικά αντικείμενα, τις «Ρικκέτσιες» και τον «Έλεγχο των Νοσοκομειακών Λοιμώξεων».

 

Πότε αισθανθήκατε τη μεγαλύτερη ικανοποίηση μέχρι τώρα στην καριέρα σας;

Η ζωή του ιατρού είναι γεμάτη από περιπέτειες και απογοητεύσεις, αλλά και ικανοποιήσεις. Κάθε φορά που τελείωνε μια περίοδος στην εξέλιξή μου, κάθε φορά που μια ερευνητική εργασία έφτανε στο τέλος, κάθε φορά που ένα άρθρο δημοσιευόταν, ήταν μια στιγμή ικανοποίησης. Για να τεθούν καινούριοι στόχοι και αρχίσει η νέα αναζήτηση, η νέα αγωνία.

 

Έχετε κάποιο στόχο στο προσεχές μέλλον, όπως ολοκλήρωση κάποιας έρευνας, συγγραφή επιστημονικού άρθρου;

Έχοντας θητεύσει σε δύο ουσιαστικά κλινικά και ερευνητικά αντικείμενα μέχρι τώρα, στις Ρικκετσιώσεις και στον Έλεγχο των Νοσοκομειακών Λοιμώξεων μαζί με εκλεκτούς συναδέλφους και συνεργάτες, ολοκλήρωση θεωρώ να μπορεί να πει κάνεις ότι συνεισέφερε στο έργο που συντελέσθηκε, στην κατάκτηση της γνώσης, στην ανάδειξη νέων ανθρώπων.

 

Υπάρχει κάποιο πεδίο στις λοιμώξεις που σας ελκύει περισσότερο; Αν ναι ποιο και γιατί;

Τα δυο πεδία που προανέφερα είναι εξίσου ελκυστικά

 

Μπορείτε να τολμήσετε μια πρόβλεψη για το μέλλον όσο αφορά τις λοιμώξεις; Πιστεύετε ότι πρόκειται να γίνουν ανακατατάξεις στον «χάρτη» των λοιμωδών νοσημάτων;

Οι Λοιμώξεις είναι ένα πεδίο της Ιατρικής με σπουδαία συνεισφορά στην ανθρωπότητα. Η ανακάλυψη των αντιβιοτικών, οι νέες διαγνωστικές μέθοδοι, η εξέλιξη της γνώσης στην επιδημιολογία και στη δημόσια υγεία, πρόσφεραν στην ανθρωπότητα όσο λίγοι κλάδοι της επιστήμης. Δυο από της 10 σημαντικότερες κατακτήσεις του 20ου αιώνα στην υγεία, που είναι τα εμβόλια και ο έλεγχος των Λοιμώξεων και αφορούν την Λοιμωξιολογία-Μικροβιολογία, αναδεικνύουν τη σπουδαιότητα της έρευνας στον τομέα αυτόν, όπως και τη Δημόσια Υγεία.

Η ανησυχία των επιστημόνων για την εμφάνιση «Πανανθεκτικών» μικροβίων και το «τέλος των αντιβιοτικών» είναι εύλογη, το ίδιο και εμφάνιση νέων μεταδοτικών νοσημάτων με μεγάλη μεταδοτικότητα ικανών να προκαλέσουν πανδημίες.

Ιδιαίτερα η συνέχιση της Πανδημίας του AIDS παρά την επιτευχθείσα στασιμότητα στον αριθμό των νέων μολύνσεων παγκοσμίως, παράλληλα με τη Γεωγραφική εξάπλωση νόσων (Ελονοσία,West Nile virus κ.ά.) σε νέους τόπους ή ηπείρους, που δεν υπήρχαν ή που έχουν εξαφανιστεί και κύρια στην Ευρώπη, αποτελούν ανησυχητικές εξελίξεις για τη δημόσια υγεία. Η επιστημονική κοινότητα, σε συνεργασία με τους φορείς της πολιτείας και τους διεθνείς οργανισμούς, πρέπει να παρακολουθούν την εξέλιξη των λοιμωδών νοσημάτων, ώστε η εξάπλωσή τους να καταγράφεται σε πραγματικό χρόνο και η αντιμετώπισή του να είναι άμεση και αποτελεσματική.

 

Όσο αφορά την πρόληψη, πώς πιστεύετε ότι μπορεί να περάσει καλύτερα σαν μήνυμα στο κοινό, προκειμένου να προστατευτεί από μεταδοτικά νοσήματα, όπως π.χ. η εποχική γρίπη;

Με την οργάνωση των υπηρεσιών υγείας, την εκπαίδευση, την επιτήρηση της εξέλιξης και διασποράς του μεταδοτικού νοσήματος σε τόπο και χρόνο και την αποτελεσματική αντιμετώπισή του με σχεδιασμό και αξιοπιστία και τέλος την αποτελεσματική ενημέρωση, δημιουργείται το αίσθημα της ασφάλειας και συνεργασίας του κοινού.

 

Μέσω της επιδημιολογικής επιτήρησης επιτυγχάνεται η αποτύπωση του επιπολασμού / επίπτωσης των λοιμωδών νοσημάτων προκειμένου να σχεδιαστούν πιθανές δράσεις /παρεμβάσεις. Πώς πιστεύετε ότι μπορεί να αυξηθεί η συμμετοχή των ιατρών στην καταγραφή των νοσημάτων μέσω του συστήματος της υποχρεωτικής δήλωσης νοσημάτων;

Η «κουλτούρα» των υποχρεωτικών καταγραφών δεν είναι στην καθημερινή πρακτική του Έλληνα γιατρού και χρειάζεται συντονισμένο σχέδιο επιμόρφωσης με σωστή οργάνωση, εκπαίδευση και ανατροφοδότηση της πληροφορίας στους συμμετέχοντες. Η τελευταία πιστεύω ότι αποτελεί και τον κρισιμότερο παράγοντα για τη συμμετοχή των ιατρών σε τέτοιου είδους καταγραφές.

Επιμέλεια: Γιώργος Δουγάς