HIV λοίμωξη: νεότερα επιδημιολογικά δεδομένα

Η επιδημιολογική επιτήρηση της HIV λοίμωξης στην Ελλάδα, πραγματοποιείται κυρίως μέσω του συστήματος υποχρεωτικής δήλωσης των περιστατικών HIV, AIDS και των θανάτων. Η παρακολούθηση της πορείας της επιδημίας αποτελεί έργο του Γραφείου HIV Λοίμωξης και Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενων Νοσημάτων του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ).

Σύμφωνα με το σύστημα υποχρεωτικής δήλωσης, μέχρι και την 31η Οκτωβρίου του 2012, έχουν καταγραφεί στο ΚΕΕΛΠΝΟ 12.556 περιστατικά HIV λοίμωξης. Από το σύνολο των ατόμων αυτών, 3.369 έχουν εμφανίσει AIDS και 6.150 βρίσκονται υπό αντιρετροϊκή θεραπεία. Ο συνολικός αριθμός των θανάτων ανέρχεται στους 2.289.

Η πορεία της HIV λοίμωξης παρουσιάζει σταθερά ανοδική πορεία μετά το 2002, όπως φαίνεται στο Σχήμα 1. Ειδικότερα, ενώ το 2002 ο αριθμός των περιπτώσεων HIV λοίμωξης που δηλώθηκαν στο ΚΕΕΛΠΝΟ ήταν 3,6 ανά 100.000 πληθυσμού, το 2008 ο αντίστοιχος αριθμός έφθασε τις 5,8 περιπτώσεις. Το 2011 καταγράφηκε μία εντυπωσιακή άνοδος με 8,5 περιστατικά HIV λοίμωξης ανά 100.000 πληθυσμού, η οποία συνεχίζεται και το πρώτο δεκάμηνο του 2012 (9,2 περιπτώσεις HIV λοίμωξης ανά 100.000 πληθυσμού).

 

Σχήμα 1. Νέες περιπτώσεις HIV λοίμωξης ανά 100.000 πληθυσμού.

 

 

 

Την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου του 2012, δηλώθηκαν στο ΚΕΕΛΠΝΟ 1.049 περιστατικά HIV λοίμωξης, εκ των οποίων τα 883 (84,18%) αφορούσαν σε άνδρες και τα 166 (15,82%) σε γυναίκες. Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2011 (n=813), η αύξηση το 2012 ανέρχεται στο 29%.

Στην Ελλάδα, από την αρχή της επιδημίας, κύριος τρόπος μετάδοσης του ιού μεταξύ των δηλωθέντων περιπτώσεων HIV αποτελούσε η σεξουαλική επαφή μεταξύ ανδρών. Ωστόσο, το πρώτο δεκάμηνο του 2012, παρατηρήθηκε μία σημαντική αλλαγή. Για πρώτη φορά, ο μεγαλύτερος αριθμός περιστατικών αφορούσε σε Χρήστες Ενδοφλέβιων Ναρκωτικών (ΧΕΝ) (n=487, 46,43%) και όχι σε άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες (n=256, 24,40%) (Πίνακας 1). Οι ΧΕΝ που δηλώθηκαν ως HIV οροθετικοί το 2012 ήταν στην πλειοψηφία τους άνδρες (n=400, 82,14%) και ηλικίας μικρότερης των 35 ετών (n=295, 60,57%).

Μέχρι το 2010 η επίπτωση της HIV λοίμωξης στον πληθυσμό των ΧΕΝ κινούνταν διαχρονικά σε χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο, από το 2011 αυτή η εικόνα μεταβάλλεται. Την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου του 2011, δηλώθηκαν 206 περιπτώσεις HIV λοίμωξης σε ΧΕΝ, 192 περισσότερες συγκριτικά με το αντίστοιχο δεκάμηνο του 2010 (n=14), αύξηση η οποία ξεπέρασε το 1.300%. Η αυξητική τάση συνεχίζεται και κατά τη διάρκεια των δέκα πρώτων μηνών του 2012 (περίπου 136% αύξηση συγκριτικά με το αντίστοιχο δεκάμηνο του 2011).

 

Πίνακας 1. Περιπτώσεις HIV λοίμωξης με βάση το έτος δήλωσης (Ιανουάριος-Οκτώβριος) και την κατηγορία μετάδοσης.

 

Κατηγορία μετάδοσης

Έτος δήλωσης (1η Ιανουαρίου έως 31η Οκτωβρίου)

2008

2009

2010

2011

2012

Ομοφυλόφιλοι άνδρες

309

(55,08%)

254

(54,04%)

303

(57,39%)

310

(38,13%)

256

(24,40%)

Χρήστες Ενδοφλέβιων Ναρκωτικών

10

(1,78%)

10

(2,13%)

14

(2,65%)

206

(25,34%)

487

(46,43%)

Ετεροφυλόφιλοι/ες

130

(23,17%)

93

(19,79%)

96

(18,18%)

143

(17,59%)

108

(10,30%)

Ακαθόριστοι/ες

107

(19,07%)

111

(23,62%)

113

(21,40%)

150

(18,45%)

198

(18,88%)

 

Συμπερασματικά, είναι φανερό ότι η αύξηση των δηλωθέντων περιστατικών HIV αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στους ΧΕΝ. Παρά τις προσπάθειες των υγειονομικών φορέων της χώρας, η μετάδοση του HIV στο συγκεκριμένο πληθυσμό συνεχίζεται. Το πρώτο δεκάμηνο του 2012, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2011, η αύξηση στις δηλώσεις HIV οροθετικών ΧΕΝ ξεπερνάει το 100%. Οι συνεχείς ανοδικές τάσεις και η αλλαγή των χαρακτηριστικών της επιδημίας, καθιστούν αναγκαία την επαγρύπνηση των φορέων δημόσιας υγείας.

 

Χ. Τσιάρα, Γ. Νικολόπουλος, Άννα-Χριστίνα Ριζοπούλου, Δ. Παρασκευά, Γραφειο HIV & ΣΜΝ, ΚΕΕΛΠΝΟ